Rock tarihinde müzisyenlerin bir kısmı yakınlarını kaybettikten sonra, duygularını döktükleri ağıt şarkıları yazmıştırlar. Bunlar dinleyicilerin de yüreklerini burkan hikayeler olsalar bile, genellikle çok beğenilirler. Ağıt şarkıları bazen dünyaca ünlü önemli bir ismin ölümüyle alakalı da olabilir. Ayrıca bu şarkılar dinleyiciler tarafından çok sevilseler bile, zaman zaman ağıt olarak yazıldığını pek bilinmemektedir. Şimdi bu yazıda rock dünyasında ağıt olarak yazılmış şarkılara eğilmek istiyorum.

Ağıt şarkısı deyince ilk akla gelenin şüphesiz Eric Clapton‘ın Tears In Heaven şarkısı olduğunu söyleyebilirim. Bu parça Mr.Slowhand‘in 1991 yılında 4.5 yaşındaki oğlu Conor’ın ölümü üzerine yazdığı bir parçadır. Manhattan’da bir gökdelenin 53.katında oyun oynarken açık kalan bir pencereden düşen Conor Clapton, şüphesiz babasını büyük bir yasın içine sürüklemiştir. Oğlunu kaybettikten kısa bir süre sonra da Eric Clapton, Rush filmine soundtrack albümü hazırlamak için stüdyoya girmiştir. Evlat acısı taze olan gitarist, soundtrack albümünün kayıtlarının sonlarına doğru stüdyodaki müzisyenlere bir tane de oğlu için şarkıyı eklemek istediğini belirtmiştir. Bu şarkı hem film için kullanılacak, hem de Eric Clapton’ın acısını yansıtacaktır. Willie Jeneric-claptonnings’in desteğiyle bestelenen Tears In Heaven, albümün son şarkısı olarak kaydedilmiştir. Rush filmine soundtrack olduğu unutulmuş ve Eric Clapton‘ın oğluna yazdığı şarkı olarak yediden yetmişe akıllarda yer etmiştir. Ayrıca ertesi yıl Eric ClaptonMTV Unplugged albümünü kaydetmiştir. Bu konser albümünde şarkının yeni bir yorumunu da çalmıştır Albüm olarak büyük ses getiren ve Eric Clapton’a 6 Grammy ödülü kazandıran çalışmada, yeni yorumlarıyla Layla ve Tears In Heaven dikkatleri tekrardan üzerine çekmiştir. Üzerinden yıllar geçmesine rağmen önemli bir klasik haline gelmiş Tears In Heaven, ağıt şarkısı deyince ilk akla gelendir.

Aileden birisinin kaybına yönelik bir başka ağıt şarkısı da ülkemizde çok sevilen ve sık sık konserlere gelen Anathema grubu tarafından bestlenmiştir. Topluluğun hayranları tarafından ağıt olduğu çok iyi bilinmektedir. 1999 yılında grubun çıkarmış olduğu Judgement albümünde yer alan One Last Goodbye, grubun kardeş üyeleri Daniel Cavanagh ve Vincent Cavanagh‘ın albümün piyasaya çıkmasından 1 yıl önce hayatını kaybeden annelerine ithafen yazılmıştır. Basit, saf hüzünden oluşan bir şarkıdır. Kısa sürede Anathema konserlerinin en sevilen şarkılardan birine dönüşmüştür. Üstelik sözlerinin evrensel yanı, yakın zamanda sevdiklerini kaybetmiş (ölüm veya terk edilme) dinleyicilerin sığındıkları bir parçaya dönüştürmüştür. Çünkü gidenin arkasından insanı ağlatabilecek sözlere sahiptir. Anathema‘nın sınırlı dinleyici kitlesi bulunması nedeniyle, One Last Goodbye çok geniş kitlelere hitap edememiştir. Fakat çok daha meşhur bir grup olsalar, Tears In Heaven kadar bugün rock tarihinde sözü geçen bir ağıt şarkısı kesin olurdu.

Bazense, müzisyenler gruptan birinin ölmesi üzerine de ağıt şarkısı bestelemişlerdir. İşte bu kategoride Queen hayranlarının çok iyi bildiği, fakat genel dinleyici kitlesi arasında aynı derece bilinmeyen bir ağıt şarkısı bulunmaktadır. Grubun solisti Freddie Mercury, 1991 yılında AIDS yüzünden hayatını kaybetmesi müzik dünyasıyla beraber grup arkadaşları Brian May, John Deacon ve Roger Taylor‘ı da yasa boğmuştur. Solistin ölmesinin ardından grup büyük ölçüde devamlılığını sağlamamıştır. Genel olarak best of veya greatest hits albümleri çıkarmıştırlar. Sadece Freddie Mercury ile beraber 1991’de Innuendo kayıtları sonrasında kendisinin fazla ömrü kalmaması nedeniyle, vokalistin kendi isteğiyle şarkı kaydetmeye devam ettikleri stüdyo seanslarının çoğunluğundan oluşan tek yeni stüdyo albümü Made In Heaven 1995 yılında piyasaya çıkmıştır. Ancak grubun hayatta olan üyeleri, vokalistin erken ölümü nedeniyle duydukları üzüntüyü müzik dünyası ve özellikle Queen hayranlarıyla paylaşmayı amaçladıkları No-One But You (Only the Good Die Young) şarkısını 1997 yılında, toplama albüm olarak çıkacak Queen Rocks‘a tek yeni şarkı olarak eklemiştirler. Brian May tarafından yazılan bu şarkı, o ve baterist Roger Taylor tarafından söylenmektedir. En başta Brian May solo albümü Another World içerisine koymak için demosunu kaydetmişse bile, Roger Taylor‘ın ısrarıyla üzerinde beraber çalışılarak Queen şarkısına dönüştürülmüştür. Şarkının sözlerinde Freddie Mercury‘nin ölümünün grup ile hayranları üzerindeki etkileri vurgulanmakta ve gruptaki arkadaşlıklarının altını çizdikleri konulardan bahsedilmektedir.

Queen gibi Red Hot Chili Peppers da ölen bir üyesine ithafen bir ağıt şarkısı yapmıştır. Üstelik bu şarkı milyonların sevgilisi olan grubun en sevilen şarkılarından biri Otherside’tır. Grubun 80’li yıllarda gitaristliğini yapan, ancak 1988 de aşırı doz nedeniyle hayatını kaybeden Hillel Slovak adına bestelenmiş bir parçadır. Ölümünün ardından o dönemin bateristi Jack Irons bu kaybı psikolojik olarak kaldıramadığı için gruptan ayrılmıştır. Solist Anthony Kiedis ve basçı Flea grubu devam ettirmeye karar vermişler, John Frusciante ve Chad Smith‘i gruba dahil ederek yollarına devam etmişlerdir. Red Hot Chili Peppers 1999 yılında çıkardıkları efsanevi albümleri Californication‘ın içinde, Hillel Slovak‘ın ölümüne sebep olan uyuşturucu bağımlılığını ele alan Otherside şarkısını üretmiştir. Şarkıda Hillel Slovak‘ın uyuşturucu bağımlılığının kendisini nasıl kötü etkilediğini ve bu bağımlılığı bitirmek için hayatında son verdiğinden bahsedilmektedir. Dünyaca ünlü büyük bir hit olmasına karşın, şarkının bir ağıt olduğu çok iyi duyulmamıştır. Zira şarkının evrensel yanı, uyuşturucu bağımlılığının olumsuz etkisini gösterme olmasıdır. Ama kaynak esasında Hillel Slovak‘ın uyuşturucu yüzünden ölümü ve bu konuda özellikle Anthony Kiedis ve Flea‘nin yaşadıkları üzüntüdür.

Bazı durumlarda müzisyenler kendi gruplarıyla alakası olmayan, fakat normal hayatta dost oldukları başka müzisyenin ölümü üzerine ağıt şarkısı yapmışlardır. Bu açıdan en meşhur şarkı, ağıt olduğu pek bilinmeyen, ancak U2‘nun en bilindik şarkıları arasında yer alan Stuck in a Moment You Can’t Get Out Of’tur. Çünkü bu parça Bono tarafından arkadaşı Avusturalyalı müzik grubu INXS‘in solisti Michael Hutchence‘ın 1997’deki intiharı üzerine yazmıştır. Avusturalyalı solist, Elegently Wasted albümünün turnesinde Sidney’de otel odasında ölü bulunmuştur. Otopsi sonuçları, bunun bir intihar olduğunu belirlenmiştir. Bono ise Stuck In A Moment You Can’t Get Out Of şarkısını 2000 yılında grubun çıkardığı All That You Can’t Leave Behind için bestelemiştir. Kendisi bir röportajında bu şarkının arkadaşı Michael Hutchence ile daha fazla zaman geçirmediğine dair olan pişmanlığı belirttiğini söylemiştir. Parçanın içerisinde, Bono‘nun karşısında Michael Hutchence vardır ve onu bir delilik yapmamak adına ikna etmeye çalışmaktadır.

John Lennon‘ın öldürülmesi de birçok müzisyeni bu konuda şarkı yapmasına neden olmuştur. Ancak bunlardan bence en önemlisi, The Beatles‘ın üyesi George Harrison‘ın kayıtlarına Paul Mccartney ve Ringo Starr‘ı da dahil ederek yaptığı All Those Years Ago şarkısıdır. Bu parça onun 1981 yılındaki Somewhere In England albümünde yer almaktadır. Ayrıca, bu birleşme hayattaki The Beatles üyelerini grubun dağılmasının ardından müzikal anlamda bir araya getiren ilk ve terk şarkıdır. Aslında All Those Years Ago daha öncesinde George Harrison‘ın Ringo Starr‘a kullanması için vermiş, ancak baterist kayıt ettiği şarkıdaki vokalini ve güftelerini çok beğenmemiştir. Böyle olunca George Harrison şarkıyı geri almış ve John Lennon‘a ithaf edecek şekilde değiştirmiştir. İçerisine All You Need Is Love ve Imagine şarkılarına göndermeler de eklemiştir. Fakat şarkının The Beatles etiketi taşımaması ve hayattaki diğer üyelerin şarkıda çaldıklarının bilgisinin pek fazla yansıtılmaması, All Those Years Ago’nun yeterince bilinmemesine yol açmıştır.

John Lennon‘un öldürülmesi nedeniyle yazılmış bir başka önemli ağıt şarkısı Elton John‘dan gelmiştir. Kendisi 1974’te John Lennon‘un Whatever Gets You Thru The Night şarkısında onunla işbirliğine girmiştir. Hatta sonrasında Elton John bu şarkıda John Lennon‘un Madison Square Garden konserinde sahneye çıkmıştır. Bu işbirliği ve John Lennon‘un vurulması, Elton John‘a Empty Garden (Hey Hey Johnny) şarkısını yazmakta ilham kaynağı olmuştur. 1982 yılında çıkardığı Jump Up isimli albümde yer alan bu şarkıda, isminde ve sözlerinde defalarca geçen Empty Garden aslında Madison Square Garden’ı simgelemektedir. Şarkının sözlerini yazan Bernie Taupin, John Lennon‘un orada bir daha sahneye çıkamayacak olmasından dolayı oluşan boşluğu böyle tasvir etmektedir. Albümün turnesinin Madison Square Garden ayağındaysa, bu sefer John Lennon‘un eşi Yoko Ono ve oğlu Sean Lennon sahneye çıkmıştırlar.

John Lennon‘un öldürülmesine ağıt olarak yazılmış son vereceğim örnekse, David Gilmour‘un çok fazla bilinmeyen bir şarkısı Murder‘dır. 1984 yılında çıkarmış olduğu kendisinin ikinci solo albümü olan About Face içerisinde yer almaktadır. Aslında albümün en çok konsantre olduğu konu, David Gilmour‘un 1983 yılında çıkan Pink Floyd albümü The Final Cut‘ın kayıtlarında Roger Waters ile sık sık yaşadığı tartışmalar ve kavgalar olduğu söylenebilir. Ancak gelmiş geçmiş en önemli rock gitaristlerinden biri olan David Gilmour, Murder ile John Lennon‘un duygusuz ve saçma şekilde öldürülmesine değinmiştir. Hayatta en büyük hayranlık duyduğu grup The Beatles iken, Murder kendisinin müzikal ikonlarından birinin öldürülmesine karşı duyduğu öfkeyi ve hüznü tasvir eden bir ağıt şarkısıdır. Ama About Face albümünün pek başarılı olamaması ve David Gilmour‘un bu şarkıyı single olarak yayınlamaması, Murder‘ın Pink Floyd hayranları arasında bilinen butik bir şarkıya dönüşmesine neden olmuştur. Yoksa Pink Floyd kariyerinin çoğunda Roger Waters‘ın yazdığı sözleri söylemeye ve solo kariyerinde genellikle ikinci eşi Polly Samson‘ın yazdığı sözleri söylemeye alışık müzisyenin Murder, kendisinin söz yazma açısından başarılı bir denemesidir.

John Lennon üzerine yazılmış şarkıların en önemlilerine değindikten sonra, politik veya bir halk kahramanı olarak sayılabilecek kişilerin ölmesi üzerine de ağıt şarkıları olduğunu belirtmem gerekli. Bu açıdan önemli örnek, siyah ırkın özgürlüğü konusunda ciddi bir mücadele vermiş Steve Biko’nun 1977 yılında Güney Afrika polisi tarafından tutuklanması ve yediği dayak yüzünden hayatını kaybetmesi sebebiyle Peter Gabriel‘ın ona ithafen yazdığı Biko şarkısıdır. Müzisyenin 1980 yılında çıkardığı kendi ismini taşıyan albümde yer alan bir ağıt parçasıdır. Başlangıcında Güney Afrika şarkısı Ngomhla Sibuyayo ve sonunda Senzeni Na duyulmaktadır. Bu iki şarkı da Steve Biko’nun cenazesinde söylenmiştir. Şarkının sözleri genel olarak Steve Biko’nun öldürülüşünü, bunun bir vahşet olduğunu ve dünyanın bu devlet terörü cinayetine sessiz kalışını anlatmaktadır. Peter Gabriel şarkıları arasında belki çok iyi bilinen bir yere sahip olmamışsa bile, kendisinin solo çalışmaları arasında belki de en çok cover edilmiş parçasıdır.

U2 gibi İrlandalı olan The Cranberries grubunun da önemli şarkılarından biri de ağıt özelliği taşımaktadır. Grubun 1994’te çıkardığı ikinci stüdyo albümü No Need To Argue’de yer alan Zombie parçası, 1993 yılında IRA örgütünün İngiltere’de Cheshire şehrinde bulunan Warrington’ı ikinci kez bombalamasında Jonathan Ball ve Tim Parry isimli iki ingiliz çocuğunun ölmesi üzerine yazılmıştır. Şarkıda bu iki çocuğun ölmesi üzerine annelerinin yaşadığı acının altına çizen ve IRA örgütünün 1916 yılından beri yaptığı terör eylemlerine karşı tepki vardır. Kısacası şarkısının bestecisi ve grubun solisti Dolores O’Riordan, savaşın kazananı olmayacağını ve en nihayetinde annelerin ağlayacağını anlatmıştır. Zombie grubun en bilinen şarkılarından birine dönüşmüştür. Şarkının hikayesi az çok bilinmektedir. Yani ağıt olduğu konusunda dinleyicilerin önemli bir kısmı bu konuda bilgi sahibidirler.

Kısacası, rock dünyasında ağıt olarak yazılmış şarkılardan ilk aklıma gelenlerden bahsettim. Bu ağıt şarkılarının müzisyenin bir yakınına, grup arkadaşına, dost veya hayran olunan başka bir müzisyene ve politik olaylar yüzünden hayatlarını kaybeden kişilere ithafen yazıldıklarını özetleyebiliriz. Bunları dinlerken genelde hüzün ve öfke bünyelerde belirebilir. Fakat bazılarının sözlerinin evrensel anlamlar içermesi veya grupların şarkının ağıt olduğunun üzerinde medyada üzerine basmaması, bu parçaların ağıt olduğunun öğrenilmemesine yol açtığını görebiliyoruz.